Oral Skuamöz Hücreli Karsinom

Oral skuamoz hücreli karsinom, ağız içi mukozasında gelişen ve en sık görülen ağız kanseri türüdür. Dudak, dil, damak ve yanak iç yüzeyinde ortaya çıkabilir. Erken evrede saptandığında cerrahi ve onkolojik tedavilere iyi yanıt verir, geç kalınırsa yayılım gösterebilir.

Oral skuamoz hücreli karsinomun risk faktörleri nelerdir? Sigara, alkol kullanımı, HPV enfeksiyonu, kötü ağız hijyeni ve kronik irritasyonlar hastalığın gelişiminde rol oynar. Özellikle erkeklerde ve 40 yaş üstü bireylerde daha sık görülmektedir.

Oral kanser nasıl teşhis edilir? Ağızda iyileşmeyen yara, kanama, sert doku kitlesi veya ağrılı yutma gibi şikâyetlerle başvurulan hastalarda biyopsi ile tanı konur. Gerekli durumlarda görüntüleme yöntemleriyle hastalığın yayılımı değerlendirilir.

Tedavi sürecinde hangi yöntemler uygulanır? Cerrahi olarak tümörün çıkarılması ilk tercihtir. Gerekirse radyoterapi veya kemoterapi ile desteklenir. Lenf nodu tutulumu varsa boyun diseksiyonu yapılabilir. Tedavi sonrası yakın takip, nüksü önlemede kritik rol oynar.

Oral Skuamöz Hücreli Karsinom Nedir?

Oral skuamöz hücreli karsinom, ağız boşluğundaki en yaygın kötü huylu (malign) kanser türüdür ve ağız içi mukozasında bulunan yassı epitel hücrelerinden gelişir. Dudak, dil, ağız tabanı ve yanak mukozası gibi bölgelerde ortaya çıkabilir. Sigara, alkol ve HPV enfeksiyonu önemli risk faktörleridir. Genellikle ağrısız bir yara, kitle veya ülserasyon şeklinde başlar. Erken tanı ve uygun tedavi, hastalığın seyrinde kritik rol oynar.

Tanı Yöntemleri

Oral skuamöz hücreli karsinom, ağız boşluğunda gelişen bir kanser türüdür. Bu hastalığın teşhisinde kullanılan yöntemler oldukça çeşitlidir. Hastalığın doğru şekilde tanımlanması için ilk adım genellikle biyopsidir. İki ana biyopsi yöntemi vardır:

• İnsizyonel biyopsi: Tümörün küçük bir kısmı alınır.
• Eksizyonel biyopsi: Tümörün tamamı çıkarılır.

Bu işlemler sırasında, kanserin diğer bölgelere yayılıp yayılmadığını anlamak için lenf düğümleri de incelenmelidir. Yayılma riski bu yöntemle daha net bir şekilde belirlenebilir. Diğer taraftan, tümörün vücutta ne kadar yayıldığını gösteren görüntüleme teknikleri de tanı sürecinde önemli bir yer tutar.

Bu teknikler arasında kullanılan yöntemler şunlardır:

• Ultrasonografi,
• Kontrastlı bilgisayarlı tomografi (BT),
• Manyetik rezonans (MR),

Bu görüntüleme teknikleri, tümörün boyutu, yerleşimi ve yayılma potansiyeli hakkında değerli bilgiler sunar. Dolayısıyla, hastalığın evresinin belirlenmesinde ve tedavi planının oluşturulmasında kritik rol oynarlar. Özetle, oral skuamöz hücreli karsinomun teşhisi hem biyopsi işlemleri hem de çeşitli görüntüleme tekniklerinin bir arada kullanılmasıyla gerçekleştirilir.

Erken Teşhisinin Kritik Önemi

Oral Skuamöz Hücreli Karsinom, özellikle erken evrede fark edilmesi hayati önem taşır. İlk belirti genellikle ağrı hissedilmeyen bir şişlik şeklinde kendini gösterir.

Hastalık ilerledikçe, asemptomatik ülseratif veya eroziv lezyonlar gelişebilir. Böylece, bu lezyonların varlığı erken teşhis için kritik bir işaret haline gelir. Dudak ve yüz bölgesi tutulumu daha yaygındır ve bu alanlar dikkatle incelenmelidir.

• Tütün ve alkol kullanımı, bu hastalığın gelişiminde önemli bir risk faktörü olarak kabul edilir.
• Çoğunlukla, ilk teşhis diş hekimleri tarafından yapılmaktadır.

Bu nedenle, diş hekimleri her hastayı muayene ederken bu belirtilere özel önem vermelidir. Erken teşhis, tedavinin başarısı açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu hastalık 40 yaş üstü bireylerde daha sık görülse de genç yetişkinlerde de rastlanabilir. Erken belirtilerin farkında olmak ve düzenli kontroller hastalığın erken evrede teşhis edilmesini sağlar.

Düzenli Ağız Bakımının Önemi

Ağız bakımı, bireylerin genel sağlığını korumada hayati bir role sahiptir. Özellikle Oral Skuamöz Hücreli Karsinom gibi ciddi hastalıkların önlenmesinde büyük önem taşır. Bu nedenle, düzenli ve doğru ağız bakımı uygulamalarının benimsenmesi gerekmektedir.

Riski önemli ölçüde azaltan maddeler şunlardır:

• Günde en az iki kez dişlerin fırçalanması,
• Diş ipi kullanımı,
• Ağız gargarası ile temizlik

Diş fırçalama, ağız içerisinde biriken bakteri ve plağı temizleyerek diş çürüklerinin önüne geçer. Diş ipi kullanımı ise dişler arasında kalan yiyecek parçacıklarını ve plağı temizler.

Ağız gargarası, bakterileri öldürerek ağız sağlığını destekler. Bu rutinler, ağız ve diş sağlığının korunmasında kilit bir rol oynar. Ancak, düzenli diş hekimi kontrolleri de unutulmamalıdır. Profesyonel temizlik ve kontroller, erken teşhis ve tedavi için elzemdir.

Tedavi Yöntemleri

Oral skuamöz hücreli karsinomun tedavisi, hastalığın evresine ve yerleşimine göre değişiklik gösterir. Çeşitli tedavi yöntemleri arasında cerrahi müdahale ön plana çıkar. Tümörün tamamen çıkarılması amacıyla total eksizyon yöntemi tercih edilir. Bu işlem, kanserli dokunun çevre dokuya zarar vermeden alınmasını sağlar.

Radyoterapi, çoğu zaman cerrahisi sonrasında yada primer tedavi yöntemi olarak uygulanabilir. Yüksek enerjili radyasyon ışınları kullanılarak kanser hücrelerinin yok edilmesi amaçlanır.

Her bir tedavi yöntemi, hastanın durumuna göre özenle seçilir. Özellikle cerrahi müdahale, tümörün büyüklüğü ve yerleşim yeri gibi faktörlere bağlı olarak karar verilen bir yöntemdir. Radyoterapi ise özellikle ileri evre vakalarda veya diğer tedavi yöntemlerinin uygulanamadığı durumlarda önem kazanır.

Yan Etkiler ve İyileşme Dinamikleri

Oral skuamöz hücreli karsinomun tedavisi, çeşitli yöntemlerle gerçekleştirilir. Her bir yöntemin kendine özgü yan etkileri vardır. Ameliyat, tümörün fiziksel olarak çıkarılmasını içerir. Bu süreçte hasta, enfeksiyon riskiyle karşı karşıya kalabilir.

Ayrıca kanama ve yara iyileşmesinde yaşanabilecek sorunlar, iyileşme sürecini zorlaştırabilir. Öte yandan, radyoterapi yüksek enerjili ışınlar kullanarak kanser hücrelerini hedef alır. Bu tedavi yönteminin yan etkileri şunlardır:

• Ağız kuruluğu
• Yorgunluk
• Cilt tahrişi

Kemoterapi ise ilaçlar aracılığıyla kanser hücrelerini yok etmeyi amaçlar. Kemoterapinin yan etkileri ise daha farklıdır:

• Mide bulantısı
• Saç dökülmesi
• Bağışıklık sistemi zayıflığı

Tedaviye verilen yanıt, hastanın genel sağlık durumu ile yakından ilişkilidir. İyileşme süreci, bireyin sağlık durumuna ve tedaviye verdiği tepkiye bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Bu nedenle, düzenli takip ve sağlıklı bir yaşam tarzı sürdürmek büyük önem taşır.

Sıkça Sorulan Sorular

Oral skuamoz hücreli karsinomun en önemli risk faktörleri nelerdir?

Sigara ve alkol tüketimi en büyük risk faktörleridir. Ayrıca HPV enfeksiyonu, ağız hijyeni eksiklikleri ve uzun süreli ağız içi tahrişleri de hastalığın gelişiminde etkili olabilir.

Oral skuamoz hücreli karsinomun ilk belirtileri nasıl fark edilir?

Ağız içinde iyileşmeyen yaralar, kırmızı veya beyaz plaklar, yutma güçlüğü ve çene ağrısı en sık görülen erken belirtilerdir. Bu bulgular uzun sürerse mutlaka doktora başvurulmalıdır.

HPV enfeksiyonu oral skuamoz hücreli karsinom riskini nasıl artırır?

Bazı HPV tipleri hücrelerde DNA hasarına yol açarak kanserleşmeyi tetikler. Özellikle HPV-16, ağız ve boğaz kanserlerinde güçlü bir risk faktörü olarak kabul edilmektedir.

Oral skuamoz hücreli karsinom hangi yaş gruplarında daha sık görülür?

Hastalık en çok 50 yaş üstü bireylerde görülse de son yıllarda HPV ilişkili vakalar nedeniyle daha genç yaşlarda da artış gözlenmektedir. Erkeklerde kadınlara göre daha yaygındır.

Oral skuamoz hücreli karsinom tanısında hangi yöntemler kullanılır?

Şüpheli lezyonlardan biyopsi alınarak patolojik inceleme yapılır. Ayrıca tümörün yayılımını görmek için BT, MR veya PET CT gibi görüntüleme yöntemlerinden faydalanılır.

Oral skuamoz hücreli karsinom tedavisinde cerrahi nasıl uygulanır?

Cerrahi, tümörün çıkarılmasını hedefler. Gerekirse çevre dokular ve lenf bezleri de temizlenir. Erken evrede yapılan cerrahilerde başarı oranı oldukça yüksektir.

Radyoterapi oral skuamoz hücreli karsinom tedavisinde ne zaman tercih edilir?

Radyoterapi, cerrahiye ek olarak veya cerrahi yapılamayan hastalarda uygulanır. Tümörün küçültülmesi, lokal kontrol sağlanması ve nüks riskinin azaltılması için etkilidir.

Oral skuamoz hücreli karsinomun metastaz yapma eğilimi nasıldır?

Hastalık sıklıkla boyun lenf nodlarına yayılır. İleri evrelerde akciğer ve diğer organlara metastaz görülebilir, bu da tedavi ve prognozu olumsuz etkileyebilir.

Oral skuamoz hücreli karsinom tedavisinden sonra iyileşme süreci nasıldır?

İyileşme süreci tümörün evresine ve uygulanan tedaviye bağlıdır. Erken evrede tedavi edilen hastalarda yaşam kalitesi korunabilirken, ileri evrelerde uzun süreli takip gerekir.

Oral skuamoz hücreli karsinomun önlenmesi için hangi adımlar atılabilir?

Sigara ve alkolden uzak durmak, HPV aşısı yaptırmak, düzenli ağız muayeneleri ve iyi ağız hijyeni sağlamak en etkili korunma yollarıdır. Erken tanı için rutin kontroller önemlidir.

Oral Skuamöz Hücreli Karsinom Tedavisi Ne Kadar Sürer?

Oral skuamöz hücreli karsinomun tedavi süresi, hastalığın evresi, tümörün yeri, hastanın genel sağlık durumu ve seçilen tedavi yöntemine göre değişir. Cerrahi, radyoterapi ve kemoterapi gibi tedaviler kombine olarak uygulanabilir ve bu süreç birkaç haftadan birkaç aya kadar sürebilir. Takip ve iyileşme süreci ise genellikle uzun vadeli izlem gerektirir.

Oral Skuamöz Hücreli Karsinom İçin Hangi Bölüm Veya Doktora Gidilir?

Oral skuamöz hücreli karsinom, ağız boşluğunda gelişen en yaygın ağız kanseri türüdür. Bu hastalığın tanı ve tedavisi için öncelikle Kulak Burun Boğaz (KBB) veya Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi bölümlerine başvurulmalıdır.

Kaynakça:

https://www.msdmanuals.com/professional/ear-nose-and-throat-disorders/tumors-of-the-head-and-neck/oral-squamous-cell-carcinoma

https://www.nature.com/articles/s41368-023-00249-w

Prof. Dr. Murat Topdağ

Prof. Dr. Murat Topdağ, 1978 yılında Malatya’da doğmuş, tıp eğitimini İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İngilizce Bölümü’nde tamamlamıştır. Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalı’nda uzmanlık eğitimini tamamladıktan sonra, akademik ve klinik kariyerine aynı kurumda devam etmiştir. 2017–2025 yılları arasında Acıbadem Altunizade Hastanesi’nde görev yapan Prof. Dr. Topdağ, 2025 yılı itibarıyla Memorial Göztepe Hastanesi bünyesinde hastalarına hizmet vermektedir.

Kulak burun boğaz hastalıkları, baş-boyun kanser cerrahisi ve estetik burun ameliyatları (rinoplasti) alanlarında uzmanlaşmış olan Prof. Dr. Topdağ, ulusal ve uluslararası düzeyde tanınan bir cerrahtır. The Journal of Laryngology & Otology, Otology & Neurotology ve European Archives of Oto-Rhino-Laryngology gibi saygın dergilerde yayımlanmış çok sayıda bilimsel makalesi bulunmaktadır.

Prof. Dr. Topdağ, fonksiyon koruyucu tekniklerle baş-boyun tümör cerrahisi uygulamakta; aynı zamanda rinoplasti, revizyon burun estetiği, piezo ultrasonik rinoplasti ve septorinoplasti gibi estetik ve fonksiyonel burun ameliyatlarında yüksek başarı oranlarına sahiptir. Bilimsel yaklaşımı, estetik vizyonu ve hasta güvenliğini esas alan cerrahi felsefesiyle Türkiye’de KBB alanının önde gelen isimlerinden biridir.