Kulak Burun Boğaz Baş ve Boyun Cerrahisi Uzmanı
Prof. Dr. Murat Topdağ

1978 yılından Malatya da doğan Murat Topdağ ilk ve orta öğrenimini tamamladıktan sonra lise eğitimini İstanbul da yapmış ve üniversite eğitimini Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İngilizce bölümünde bitirmştir. Prof.Dr. Murat Topdağ evli ve 2 çocuk babasıdır.

Özgeçmiş Tedaviler

Özgeçmiş Akademik Kurslar & Sertifikalar Tedaviler

Tiroid kanseri nedir?

Tiroid kanseri, boynun ön kısmında bulunan tiroid bezinde gelişen malign (kötü huylu) tümördür. Genellikle yavaş seyirli olup erken evrede belirti vermeyebilir. En sık görülen türleri papiller ve foliküler tiroid kanserleridir. Boyunda şişlik, ses kısıklığı, yutma güçlüğü gibi belirtilerle ortaya çıkabilir. Tanı ultrason, kan testleri ve biyopsi ile konur. Tedavi; cerrahi, radyoaktif iyot tedavisi ve gerektiğinde hormon tedavisini içerir.

Tiroid Kanseri Nedenleri Nelerdir?

Tiroid kanserinin gelişiminde çeşitli risk faktörleri rol oynar. Bu faktörler arasında en yaygın olanı guatr hastalığıdır. Özellikle iyot eksikliğinin yaygın olduğu bölgelerde guatr görülme sıklığı artmaktadır.

Tiroid bezinde meydana gelen iltihaplar da kanser riskini artırabilir. İltihap, bazen sessiz ilerleyerek ciddi sonuçlar doğurabilir. Tiroid bezindeki nodüller, kansere dönüşme riskini taşır. Bu nodüllerin boyutu ve sayısı önemlidir.

Özellikle dikkat edilmesi gereken risk faktörleri şunlardır:

1. Guatr hastalığı ve iyot eksikliği
2. Tiroid iltihaplanması
3. Tiroid bezindeki nodüllerin varlığı ve özellikleri

Kadınların, erkeklere kıyasla bu hastalığa yakalanma olasılığı daha yüksektir. Cinsiyet farklılığı, risk değerlendirmesinde önemli bir unsurdur. Erken teşhis ve doğru tedavi yöntemleri, tiroid kanserinin kontrol altına alınmasında etkili olmaktadır. Bu nedenle düzenli sağlık kontrolleri ve risk faktörlerinin farkında olmak büyük önem taşır.

Tiroid Bezi Hastalıklarında Görülen Belirtiler

Tiroid bezinin anormal şekilde büyümesiyle ortaya çıkan guatr, çeşitli belirtilerle kendini gösterir. Öncelikle, boyun bölgesinde meydana gelen şişlik en belirgin işaretlerden biridir. Bu şişlik, yutkunma sırasında güçlük ve nefes alırken zorlanma gibi sorunlara yol açabilir.

Hastalığın ilerlemesiyle birlikte, sinirlilik ve yorgunluk hissi artar, bu durum kişinin günlük yaşam kalitesini düşürür. Ayrıca, tiroid bezinin dengesiz çalışması metabolizmayı olumsuz etkiler ve bu durum aşağıdaki belirtilerle kendini gösterir:

1. Kilo artışı,
2. Saçlarda zayıflama ve dökülme,
3. Ciltte kuruluk ve hassasiyet.

Bu hastalığın etkisi sadece fiziksel olmakla kalmaz, aynı zamanda kişinin genel sağlık durumunu da etkiler. Tiroid bezinin düzensiz çalışması, vücudun diğer organ sistemlerini de olumsuz yönde etkileyebilir.

Özellikle kan kolesterol seviyelerinde anormal değişiklikler gözlemlenebilir. Ayrıca, osteoporoz gelişimi riski artar ve cinsel yaşam üzerinde olumsuz etkileri görülebilir. Bu belirtiler, tiroid bezinin düzgün çalışmadığının işaretleri olarak kabul edilir ve erken teşhis ve tedavi için dikkate alınmalıdır.

Tiroid Bezi Kanseri Evreleri

• Evre 0 (Tis): Kanser hücreleri yerinde karsinom (CIS) olarak adlandırılır ve daha derin dokulara sızmamıştır. Tiroit bezinin dışına yayılmamıştır.
• Evre I: Tümör 2 cm veya daha küçüktür ve tiroit bezinin ötesine yayılmamıştır. Lenf düğümleri veya diğer bölgelere yayılmamıştır.
• T1a: Tümör 1 cm veya daha küçük boyutta olup, tiroit bezinin dışına çıkmamıştır.
• T1b: Tümör 1 cm ile 2 cm arasında boyutta olup, tiroit bezinin dışına çıkmamıştır.
• T1aN0M0: Tümör 1 cm veya daha küçük, lenf düğümü katılımı yok ve uzak metastaz yok.
• T1bN0M0: Tümör 1 cm ile 2 cm arasında, lenf düğümü katılımı yok ve uzak metastaz yok.
• Evre II: Tümör 2 cm’den büyük, ancak 4 cm’den küçük boyutta ve tiroit bezinin dışına yayılmamıştır. Uzak bölgelere yayılmamıştır, lenf düğümü katılımı olabilir.
• T2: Tümör 2 cm’den büyük ancak 4 cm’den küçük ve tiroit bezinin dışına büyümüş olabilir.
• T3: Tümör 4 cm veya daha büyük ve/veya tiroit bezinin dışına büyümüş.
• T1a/T1bN1aM0: Tümör 1 cm ile 2 cm arasında, boyunun merkezi bölgesindeki lenf düğümlerine yayılmış, uzak metastaz yok.
• T2N0M0: Tümör 2 cm’den büyük, 4 cm’den küçük, lenf düğümü katılımı yok, uzak metastaz yok.
• Evre III: Tümör 4 cm veya daha büyük veya tiroit bezinin dışına büyümüş ve bölgesel lenf düğümlerine yayılmış ancak uzak metastaz yok.
• T3N0M0: Tümör 4 cm veya daha büyük, tiroit dışına büyümüş, lenf düğümü katılımı yok, uzak metastaz yok.
• T4a/T4bN1aM0: Tümör herhangi bir boyutta, tiroit dışına yoğun büyümüş, boyun merkezi bölgesindeki lenf düğümlerine yayılmış, uzak metastaz yok.
• Evre IV: Kanser tiroit bezinin ötesine yayılmış ve vücudun uzak kısımlarına, örneğin akciğerlere, kemiklere veya karaciğere metastaz yapmıştır.
• T4a/T4b: Tümör herhangi bir boyutta, tiroit bezinin dışındaki çevre dokulara veya yapılar içine büyümüş.
• Herhangi bir T N1bM0: Tümör herhangi bir boyutta, boyunun merkezi bölgesi dışındaki lenf düğümlerine yayılmış, uzak metastaz yok.
• Herhangi bir T Herhangi bir N M1: Tümör herhangi bir boyutta, uzak lenf düğümlerine yayılmış, vücudun uzak kısımlarına metastaz yapmış.

Teşhis ve İzlem Süreci

Tiroid kanseri teşhisinde, ilk adım genellikle elle yapılan muayene oluyor. Bu muayene sonrasında, hastanın tiroid hormon düzeylerini belirlemek için kan testleri gerçekleştiriliyor. Bu testlerde T3, T4 ve TSH seviyelerine bakılıyor. Ayrıca tiroid sintigrafisi ile bezin işlevsel durumu değerlendiriliyor. Bu yöntemler, küçük guatrların teşhisinde etkili olabiliyor.

Tiroid bezinin büyümesiyle ortaya çıkan guatr, bazen boğazda hissedilen yumru şeklinde büyümelerle kendini gösteriyor. Bu durum, nodülleşme olarak tanımlanıyor ve tedavi edilmediğinde ilerleyebiliyor. Nodüllerin kanser olma ihtimali yüzde 5 civarında bulunuyor. Ancak tiroid kanseri teşhisi alan hastaların büyük bir çoğunluğu normal yaşam sürdürebiliyor.

Eğer guatr şüphesi varsa, ilk adım olarak endokrinoloji uzmanına başvurulması öneriliyor. Teşhis süreci genellikle multidisipliner bir yaklaşım gerektiriyor:

1. Radyologlar tarafından yapılan ultrasonografik incelemeler
2. İğne biyopsisi ile alınan doku örneklerinin patolojik incelemesi

Teşhis sonrasında, şüpheli durumlar ve kanser teşhisi konmuş hastalar için cerrahi müdahale öneriliyor. Ameliyat, iyi huylu nodülü olan ve bu nodülden rahatsızlık duyan hastalara da önerilebiliyor. Bu süreç, hastalığın ilerlemesini takip etmek ve gerekli müdahaleleri zamanında yapabilmek için hayati önem taşır.

Tiroid Kanseri Tedavi Seçenekleri

Tiroid kanseri tedavisinde, hastalığın türüne ve aşamasına göre çeşitli yöntemler uygulanmaktadır. Tedavi süreci, genellikle cerrahi müdahale ile başlar ve bu, kanserli tiroid dokusunun tamamen çıkarılmasını içerir.

Total tiroidektomi adı verilen bu işlemde, tiroid bezi tamamen alınır. Ameliyat sonrası, mikrokanser varlığında hastalara tiroid hormonu tedavisi uygulanır. Bu yaklaşım, vücuttaki hormon dengesini korumayı amaçlar.

Cerrahi müdahale sonrası, bazı durumlarda radyoaktif iyot tedavisi gerekebilir. Özellikle kanserin lenf bezlerine yayılması veya tiroid kapsülünü aşması gibi durumlarda bu tedavi tercih edilir. Radyoaktif iyot, kanser hücrelerini yok ederek hastalığın yayılma riskini azaltır. Hastaların takibinde TSH ve Tiroglobulin değerleri önem taşır. Bu değerler, tedavinin etkinliğini ve hastalığın durumunu gösterir.

Tiroid kanserlerinde görülen başlıca tipler ve bu tiplere özgü tedavi yöntemleri şunlardır:

1. Papiller Tip: En yaygın tiroid kanseri türü olan papiller tipte, cerrahi müdahale ile tiroidin tamamen çıkarılması esastır. Eğer kanser 10 mm’den büyükse veya lenf bezlerine yayılmışsa, radyoaktif iyot tedavisi uygulanır.
2. Folliküler Tip: Folliküler kanserlerde de cerrahi müdahale başlıca tedavi yöntemidir. Bu tipte, tümör büyüklüğüne bakılmaksızın, istila yapmış kanser durumunda radyoaktif iyot tedavisi uygulanır.
3. Medüller Tip: Genetik geçiş gösteren ve ailevi olabilen bu tipin tedavisi, total tiroidektomi ve lenf disseksiyonunu içerir. Radyoaktif iyot tedavisi bu tip kanserlerde etkili değildir.
4. Anaplastik Tip: En agresif tiroid kanseri türü olan anaplastik tipin tedavisinde cerrahi yöntemler genellikle uygulanamaz. Bu durumda, rahatlatıcı tedavi olarak radyoterapi tercih edilir.

Her tiroid kanseri tipi, özgün tedavi yaklaşımlarını gerektirir. Hastaların tedavi sonrası düzenli takibi, sağlıklı bir yaşam sürdürebilmeleri için kritik öneme sahiptir. Bu takipler, hastalığın geri gelip gelmediğini anlamak ve gerekli müdahalelerin yapılmasını sağlamak için yapılır.

Ameliyat Sonrası İyileşme Süreci

Tiroid kanseri ameliyatı sonrası iyileşme süreci hastalar için dikkatli bir takip gerektirir. İlk olarak hastalar operasyondan sonra geçici boğaz ve boyun ağrısı, yutma zorluğu veya ses kısıklığı yaşayabilir. Aynı gece diyet kısıtlamaları olacak ancak genellikle ertesi gün normal diyetlerine dönebilirler. Hastaneden çıkış öncesinde hastalar için bir takip randevusu ayarlanır ve evde iyileşme süreçlerini desteklemek amacıyla gerekli talimatlar verilir. Ayrıca reçete edilen ilaçlar hakkında bilgilendirme yapılır.

• İyileşme döneminde hastalar genellikle bir gün içinde taburcu edilir.
• İşlerinden yaklaşık iki hafta süreyle izin almaları önerilir.
• Ameliyat sonrası ilk üç hafta boyunca aşağıdaki aktivitelerden kaçınılmalıdır:
  • Ağır kaldırma
  • Boynu zorlayabilecek diğer fiziksel görevler
• Kesi yerinin ıslatılması veya ovulması iyileşmeyi olumsuz etkileyebileceği için bir hafta süreyle önerilmez.
• Genellikle operasyondan bir gün sonra duş alınabilir.

Ameliyat bölgesindeki ağrı birkaç gün içinde azalma gösterir ancak bazen bir haftadan uzun sürebilir. Boynunda ani bir şişlik fark eden hastaların derhal doktorlarıyla iletişime geçmeleri gerekir. Ayrıca paratiroid bezlerinin zarar görmesi kalsiyum dengesini bozabilir. Bu durumda hastalar parmaklarında veya ağzın çevresinde uyuşma ve karıncalanma hissedebilir. Kalsiyum seviyeleri düzenli olarak kan testleri ile izlenir ve gerektiğinde kalsiyum takviyeleri konusunda yönlendirme yapılır.

Ameliyat Olanların Yapması Gereken Beslenme ve Hayat Tarzı Değişiklikleri

Tiroid kanseri ameliyatı sonrasında bireylerin beslenme ve yaşam tarzlarında bazı önemli değişiklikler yapmaları gerekmektedir. Özellikle ilk günlerde ameliyatın etkilerini hafifletmek ve iyileşme sürecini hızlandırmak adına beslenme düzenlerine özen göstermeleri şarttır. Yemeklerini yavaş yavaş yemeleri önerilir çünkü bu yutma güçlüğünü azaltır ve boğazda tıkanıklık oluşumunu önler. İyileşme döneminde su tüketimi artırılmalıdır; bu hem yemeklerin daha kolay yutulmasına yardımcı olur hem de vücut sağlığı için elzemdir. İlk haftalarda aşağıdaki gibi yumuşak gıdalar tüketilmelidir:

• Püre yapılmış sebzeler
• Yulaf ezmesi gibi yumuşak tahıllar
• Çorbalar ve smoothieler

Bu gıdalar boğazda rahatsızlık hissini minimuma indirger ve yeme işlemini kolaylaştırır. Ayrıca bu süreçte katı gıdaların hazırlanmasında blender kullanılması faydalı olabilir.

Sıkça sorulan sorular